83. rocznica pacyfikacji mieszkańców Boru Kunowskiego
Dla regionu świętokrzyskiego to było jedno z najtragiczniejszych zdarzeń w historii II wojny światowej. Ok. 400 funkcjonariuszy policji i żandarmerii w nocy z 3 na 4 lipca 1943 r. pojawiło się na terenie Gminy Brody. Członkowie ekspedycji karnej udali się pieszo, przez las w kierunku Boru Kunowskiego. To właśnie w tym miejscu, doszło do krwawej pacyfikacji. Zginęło ponad 40 osób, w tym dzieci. W sobotę, 4 lipca o godz. 9.45, w 83. rocznicę hitlerowskiej zbrodni, odbędą się uroczystości upamiętniające ofiary.
Historycy nie mają cienia wątpliwości. To była zmasowana i zaplanowana akcja wymierzona w cywilną ludność. Celem stali się nie tylko mężczyźni, ale również kobiety i narodzone dzieci. Jak wynika z dokumentów, pacyfikacja wsi miała być odwetem za współpracę mieszkańców z partyzantami.
Tragiczne wydarzenia rozegrały się w nocy z 3 na 4 lipca 1943 r. Niemcy, którzy dotarli do Boru Kunowskiego, nie mieli skrupułów przed przeprowadzeniem bestialskiego mordu.
Jako jedni z pierwszych, z rąk okupantów zginęli trzej bracia Klepaczowie (Jan, Józef, Stanisław) w których kierunku oddano celne strzały. Śmierć ponieśli również: Tadeusz Listek, Jan Karwacki i Mieczysław Sajór. Zygmunt Aplaz zmylił Niemców, udając zabitego. Pozostali Polacy zdołali zbiec.
Wkrótce Niemcy otoczyli Bór Kunowski szczelnym kordonem. Zbliżając się do zabudowań strzelali do każdego napotkanego człowieka. Punktem kulminacyjnym lipcowej pacyfikacji był rozkaz o tym, by zaprowadzić mieszkańców do stodoły. Budynek został najpierw ostrzelany, a następnie podpalony.
W tragiczną noc zginęły 43 osoby. Zbrodni dokonał 3. batalion 17. pułku policji SS oraz żandarmeria z Iłży. 8 lipca zwłoki ofiar zostały złożone w zbiorowym grobie, który wykopano nieopodal kapliczki leżącej kilkaset metrów od zabudowań wsi. W lutym 1945 r. szczątki zamordowanych ekshumowano i przeniesiono na cmentarz w Kunowie.
Ponad dwie dekady od tego, co wydarzyło się w Borze Kunowskim, odsłonięto pomnik ku czci ofiar pacyfikacji. Stanął on w miejscu, w którym uprzednio znajdowała się zbiorowa mogiła.
Rokrocznie, w mającym szczególne znaczenie dla historii Gminy Brody miejscu odbywają uroczystości upamiętniające zamordowanych mieszkańców wsi. W sobotę, 4 lipca o godz. 9.45 rozpoczną się od zbiórki przy kapliczce w Borze Kunowskim. Następnie zaproszeni goście, przemaszerują do pomnika pamięci pomordowanych. Tam odbędą się: okolicznościowe występy artystyczne, msza święta oraz apel pamięci ku czci pomordowanych.
- Zapraszamy do tego, by oddać hołd, tym którzy zginęli w tragicznych okolicznościach. To była to jedna z najokrutniejszych akcji represyjnych niemieckiego okupanta na ziemi świętokrzyskiej – stwierdził Wójt Ernest Kumek.
