W hołdzie wachmistrzowi Zacharczence
W czwartek 6 czerwca 2024 r. na terenie leśnictwa Kutery odbyła się uroczystość patriotyczna w trakcie której odsłonięto tablicę i kamień upamiętniające bohaterską śmierć kozaka zaporoskiego – powstańca styczniowego wachmistrza Zacharczenkę. Współorganizatorami byli samorząd Gminy Brody oraz Lasy Państwowe-Nadleśnictwo Starachowice.
W tym miejscu 5 czerwca 1863 r. wachmistrz Zacharczenko, powstaniec w oddziale Dionizego Czachowskiego, poległ podczas patrolu, gdy dostał się w zasadzkę urządzoną przez rosyjskich kozaków. Jego towarzysz uciekł, a on osamotniony walczył dzielnie z rosyjskimi kozakami dońskimi - kilku z nich zabił i ranił. Walka ta nie skończyła się dobrze. Zginął. Kozacy dońscy orientując się, że to był jeden z nich rozsiekli z zemsty szablami na kawałki jego ciało, tak żeby nie można było go nawet pochować.
Pamięć o tym wydarzeniu ponownie odżyła dzięki kustoszowi Izby Tradycji i Dziedzictwa Kulturowego w Brodach Grzegorzowi Bernaciakowi oraz pochodzącemu z wielopokoleniowej rodziny leśników leśniczemu Krzysztofowi Gęburze. To dzięki zachowanemu w jego rodzinie przekazowi historycznemu, można było zlokalizować miejsce tego wydarzenia.
Uroczystość zgromadziła wielu gości. Obecny był poseł na Sejm RP Krzysztof Lipiec. Lasy Państwowe reprezentowali nadleśniczy Nadleśnictwa Starachowice Michał Farys wraz ze swym zastępcą Radosławem Kwiatkowskim i leśniczym Leśnictwa Kutery Sylwestrem Borowcem. W imieniu władz powiatu starachowickiego przybyli członek Zarządu Jarosław Samela oraz radne powiatowe Iwona Koszarska-Zemła i Kinga Sawicka.
Obecni byli: Wójt gminy Mirzec Mirosław Seweryn, proboszcz parafii w Krynkach ks. kan. Wojciech Zdon, prezes Towarzystwa Przyjaciół Starachowic Adam Brzeziński, prezes Powiatowej Rady Pamięci w Starachowicach Cezary Berak, przedstawiciele Muzeum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie, ekspert od tematyki Powstania Styczniowego, historyk z UJK w Kielcach dr Cezary Jastrzębski, członkowie zarządu Staropolskiego Towarzystwa Przyrodniczo-Leśnego Kotyzka, komendant Komisariatu Policji w Brodach asp. szt. Piotr Gawlik, dyrektorzy szkół z terenu Gminy Brody- Teresa Szymczak, Beata Majchrzyk, Ewa Stawiarska, Iwona Frolovs, żołnierze 10 ŚBOT w Ostrowcu Świętokrzyskim pod dowództwem por. Kamila Niecieckiego.
Brygadę Polskich Drużyn Strzeleckich w Kunowie reprezentowali płk ds. Jerzy Brożyna i szierż. ds. Jerzy Brociek. Obecni byli skarbnik Gminy Brody Monika Glina, sekretarz Gminy Brody Marcin Góźdź oraz radni Elżbieta Złomek, Kinga Wójcik, Anna Duda, Błażej Bernaciak, Tomasz Nowak i Wojciech Garbala, a także sołtysi Dorota Walkiewicz, Joanna Kutera i Lech Suswał.
Uroczystość rozpoczął, pełniący rolę konferansjera, znany miłośnik historii Andrzej Jacek Tarnowski. Wszystkich obecnych przywitał Wójt gminy Brody Ernest Kumek. Kontekst historyczny wydarzeń związanych z wachmistrzem Zacharczenką przypomniał kustosz Grzegorz Bernaciak. Piękny wiersz- balladę o Kozaku, opracowaną przez historyka dr Krzysztofa Gęburę przedstawił uczeń klasy VII z Rudy Damian Iwan.
Następnie Wójt Ernest Kumek wraz nadleśniczym Michałem Farysem i emerytowanym zastępcą dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu Piotrem Kacprzakiem dokonali odsłonięcia tablicy pamiątkowej poświęconej wachmistrzowi Zacharczence. Ksiądz proboszcz Wojciech Zdon poświęcił tablicę i kamień, a wszyscy obecni odśpiewali hymn państwowy. Przemówienie okolicznościowe wygłosił poseł Krzysztof Lipiec. W dalszej części delegacje złożyły wiązanki kwiatów.
Kolejna odsłona uroczystości odbyła się w Izbie Tradycji i Dziedzictwa Kulturowego w Brodach. Kustosz Grzegorz Bernaciak zapoznał gości ze zbiorami Izby. Dużą atrakcją były
książki autorstwa emerytowanego zastępcy dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu Piotra Kacprzaka, poświęcone tematyce Powstania Styczniowego, podpisywane osobiście przez autora.
W Izbie Tradycji i Urzędzie Gminy można było zobaczyć wystawę banerów historycznych poświęconych Powstaniu Styczniowemu, przygotowanych przez Lasy Państwowe.
Na zakończenie wszyscy mogli poczęstować się powstańczą grochówką. Jednocześnie organizatorzy dziękują Stowarzyszeniu Historycznemu "Grot Oddział Powstańczy" za udostępnienie historycznego sztandaru oraz harcerkom ze Szkoły Podstawowej w Lubieni za asystę podczas uroczystości.
