06 - 10 - 2026

Śladami Hubala do miejsca narodzin generała Tadeusza Piskora

W Borze Kunowskim, urodził się człowiek, który zapisał się w historii polskiego wojska. Po 75 latach od śmierci gen. Tadeusza Piskora jego wizerunek pojawił się na ścianie dawnej szkoły. Odsłonięcie muralu było kulminacją poniedziałkowego rajdu „Od Hubala do Piskora”, który poprowadził uczestników śladami wydarzeń z czasów wojny i okupacji.

Rajd rozpoczął się przy leśniczówce Połągiew. Uczestnicy przypomnieli losy żołnierzy majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”, a pod obeliskiem upamiętniającym walkę z niemieckim oddziałem złożyli kwiaty i zapalili znicz.

O wydarzeniach z jesieni 1939 roku opowiedział Rajmund Gębura, przywołując wspomnienia swojej babci.

– W październiku 1939 roku, kiedy wiadomo było, iż początek wojny jest przegrany, nagle pojawiło się na tym terenie Wojsko Polskie. Dla mieszkańców było to niezwykle ważne, kiedy zobaczyli kilkunastu żołnierzy opuszczających las. Okazało się, że nadzieja jeszcze się tliła – mówił.

Szczególnym momentem uroczystości było złożenie kwiatów pod obeliskiem upamiętniającym walki z oddziałem Wermachtu, do których doszło w październiku 1939 r. i symboliczne zapalenie znicza. Hołd oddali m.in. reprezentujący Nadleśnictwo Ostrowiec Św. leśniczy Jarosław Płusa, a także przewodniczący Powiatowej Rady Pamięci w Starachowicach Cezary Berak. Towarzyszyła mu najmłodsza uczestniczka wydarzenia - Nikola.

To właśnie od Połągwi rozpoczęła się piesza część rajdu, w jakim wzięli udział uczniowie Zespołu Szkół Zawodowych nr 1 im. mjr H. Dobrzańskiego w Starachowicach, Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Krynkach, Szkoły Podstawowej im. Janusza Korczaka w Brodach, Publicznej Szkoły Podstawowej w Stawie Kunowskim oraz przedstawiciele Rady Seniorów Gminy Brody.

Mural dowódcy Armii "Lublin"

Po spotkaniu uczestnicy ruszyli leśną trasą do Boru Kunowskiego, miejscowości szczególnej dla historii Gminy Brody. To właśnie tu 1 lutego 1889 roku urodził się Tadeusz Ludwik Piskor, późniejszy generał dywizji Wojska Polskiego, uczestnik walk o niepodległość, oficer Legionów Polskich, wojny polsko-bolszewickiej oraz kampanii wrześniowej.

Piskor był także szefem Sztabu Głównego Wojska Polskiego w latach 1926–1931 i jednym z bliskich współpracowników marszałka Józefa Piłsudskiego. We wrześniu 1939 roku objął dowództwo Armii „Lublin”. Po bitwie pod Tomaszowem Lubelskim dostał się do niemieckiej niewoli.

Najważniejszym punktem poniedziałkowego wydarzenia było odsłonięcie znajdującego się na budynku świetlicy wiejskiej, muralu poświęconego generałowi. Jego autorką jest Monika Kalwat, tatuażystka i właścicielka starachowickiego gabinetu kosmetologicznego oraz linergistycznego MOKA ART.

Odsłonięcia dokonali Wójt Gminy Ernest Kumek, Cezary Berak oraz Stanisława Pszonak, mieszkanka Boru Kunowskiego. Jej obecność miała szczególną wymowę. W Borze Kunowskim pamięć o generale łączy się bowiem z pamięcią o ofiarach niemieckiej okupacji. W nocy z 3 na 4 lipca 1943 roku podczas pacyfikacji miejscowości zamordowano 43 osoby, w tym kobiety i dzieci. Stanisława Pszonak była tą, której udało się przeżyć.

– Powstały mural to nie tylko obrazek na ścianie, ale przede wszystkim kawałek historii, jakże istotnej dla lokalnej społeczności. To miejsce niezwykle ważne dla wszystkich mieszkańców Gminy. Mam nadzieję, że dzięki niemu, kolejne pokolenia będą mogły poznać postać Tadeusza Piskora – powiedział Wójt Kumek.

W 75. rocznicę śmierci

Odsłonięcie muralu zbiegło się z 75. rocznicą śmierci generała (zmarł 22 marca 1951 roku w Londynie). Wspominał o tym Kustosz Izby Tradycji i Dziedzictwa Kulturowego w Brodach Grzegorz Bernaciak.

– Życie i służba Tadeusza Piskora pokazują, jak wiele osób z naszego regionu miało swój udział w najważniejszych wydarzeniach historii Polski. W tym roku przypada 75. rocznica śmierci generała, dlatego uznaliśmy, że jest to dobry moment, aby w sposób trwały przypomnieć jego postać mieszkańcom. Mural ma pokazać, że Bór Kunowski był miejscem narodzin człowieka, który później zapisał się w historii polskiego wojska – podkreślił Kustosz Bernaciak.

Artystycznym akcentem poniedziałkowej uroczystości był występ uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej w Stawie Kunowskim. Młodzież przygotowała program nawiązujący do patriotycznego charakteru wydarzenia i przypominający o historii oraz bohaterach, których losy są związane z naszą małą ojczyzną.

Wystąpiły Maja Mikocka i Klaudia Kita. Swoje umiejętności wokalne zaprezentował również chór w składzie: Weronika Mąka, Iga Pentek, Nikola Rzeszutek, Julia Łata, Amelia Olszewska i Amelia Patynek. Nad przygotowaniem młodych artystów czuwały Beata Hejmo-Tichomirow oraz Anna Łukawska-Wielguszewska, którym należą się szczególne podziękowania za zaangażowanie i przygotowanie oprawy artystycznej.

Po zakończeniu uroczystości uczestnicy spotkali się przy ognisku i słodkim poczęstunku.

Gmina Brody składa serdeczne podziękowania Kołu Gospodyń Wiejskich „Boróweczki” z Boru Kunowskiego oraz sołtys Renacie Kicie za przygotowanie poczęstunku i stworzenie gościnnej atmosfery.