Czy znasz generała z Boru Kunowskiego?

Dowódca w czasie trzech wojen,  ambitny i dobrze wykształcony, a także adiutant marszałka Józefa Piłsudskiego – tak w wielkim skrócie można opisać Tadeusza Ludwika Piskora.

Nasz krajan rodził się 1 lutego 1889 roku w Borze Kunowskim, na terenie obecnej gminy Brody. Ojciec Władysław był inżynierem-hutnikiem, który kierował pracami kopalni rudy „Sadłowizna”. Jego matką była Julia z Zagórskich.

Warszawa – Liege - Lwów

Po ukończeniu szkoły podstawowej, przez 8 lat uczył się w gimnazjum filologicznym im. gen. Wojciecha Chrzanowskiego w Warszawie. Maturę zdał w 1907 r. Działał w tajnych patriotycznych organizacjach samokształceniowych.

Studia wyższe rozpoczął w roku 1908 na Wydziale Nauk Ścisłych Uniwersytetu w Liege w BelgiiTam należał do towarzystwa pn. "Filarecja" i był współzałożycielem oddziału belgijskiego Związku Walki Czynnej. Jesienią 1910 roku, z inicjatywy ZWC, przeniósł się do Lwowa, gdzie kontynuował studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Lwowskiej. W trakcie nauki, prowadził działalność Związku Strzeleckiego i Związku Walki Czynnej. 12 października 1912 roku po przeszkoleniu w Związku Strzeleckim został mianowany na stopień podporucznika. Ponad rok później, w stopniu porucznika został komendantem Szkoły Podoficerskiej Związku Strzeleckiego. W tym czasie, współredagował pismo "Strzelec".

Na froncie i w zaopatrzeniu

Od początku I wojny światowej służył w Legionach, w których nabył doświadczenia liniowego i awansował na coraz wyższe stopnie i stanowiska. Początkowo był oficerem ds. organizacyjnych w sztabie I Brygady Legionów Polskich. We wrześniu był już dowódcą kompanii w VI batalionie, a w grudniu 1914 roku został dowódcą II batalionu w 5 Pułku Piechoty. Powołany ponownie do sztabu I Brygady Legionów był kolejno oficerem operacyjnym, p.o. szefem sztabu I Brygady i oficerem sztabu.

Zawsze przy Piłsudskim

Po utworzeniu Polskiej Siły Zbrojnej przeszedł kolejne przeszkolenie i został oficerem Sztabu Generalnego. Potem, pełnił funkcję adiutanta marszałka Józefa Piłsudskiego. Naczelny Wódz bardzo go szanował i nazywał Lujo.

Patriota

Do 23 lipca 1917 roku dowodził II batalionem i pułku piechoty Legionów. Potem został internowany w Beniaminowie. Nawiązał tam kontakt z tajną Polską Organizacją Wojskową. Zwolniony na leczenie szpitalne 29 września 1918 roku nie powrócił do Beniaminowa i natychmiast udał się do formującego się Wojska Polskiego. Skierowany do Lublina objął stanowisko szefa sztabu lubelskiego sztabu wojsk polskich. 21 listopada 1918 r. został szefem sztabu Dowództwa Okręgu Generalnego Lublin.

Wojna polsko-bolszewicka

W styczniu 1919 roku awansował na szefa sztabu grupy operacyjnej "Bug". Brał udział w walkach pod Lwowem i Rawą Ruską. 20 lutego 1919 roku mianowano go szefem sztabu 2 Dywizji Piechoty Legionów, dowodzonej przez generała E. Rydza-Śmigłego. Dwa miesiące później, został szefem sztabu grupy jazdy dowodzonej przez płk. W. Bielińskiego w czasie zdobywania Wilna. Od września 1919 roku, przez dwa miesiące dowodził sztabem grupy operacyjnej gen. E. Rydza-Śmigłego. 22 maja 1920 r., w szczególnie trudnym momencie wojny polsko-bolszewickiej, został mianowany na stopień pułkownika Sztabu Generalnego. Na początku odwrotu wojsk polskich z Ukrainy i Białorusi objął obowiązki szefa Oddziału III Operacyjnego Naczelnego Dowództwa Wojska Polskiego. Podczas bitwy nad Niemnem był Szefem Sztabu Naczelnego Wodza.

Coraz wyższe stanowiska

Po zakończeniu działań wojennych ukończył kurs w Centrum Wyższych Studiów Wojskowych, studia specjalistyczne. Prawdopodobnie szkolił się też we Francji. W końcu kwietnia 1921 roku został wyznaczony na stanowisko szefa Oddziału IIIa Biura Ścisłej Rady Wojennej. Pod koniec tego samego roku został szefem Biura ŚRW i zastępcą szefa Sztabu Generalnego WP.

Generał dywizji

Za zasługi dla rozwoju sztuki operacyjnej oraz udział w walkach frontowych 31 marca 1924 roku został mianowany generałem brygady.  "Byliście, Generale, jednym z tych, którzy mnie wsparli (...)" – z taką dedykacją marszałek Józef Piłsudski ofiarował gen. Tadeuszowi Piskorowi egzemplarz napisanej przez siebie książki "Rok 1920". Tadeusz Piskor, w październiku 1925 roku objął stanowisko dowódcy 28 Dywizji Piechoty w Warszawie. Podczas przewrotu majowego w 1926 roku opowiedział się po stronie Józefa Piłsudskiego lecz nie wziął udziału w walkach. Ponad miesiąc później, został powołany na stanowisko szefa Sztabu Generalnego WP. Według koncepcji Józefa Piłsudskiego, przeprowadził wtedy głęboką reorganizację polskiej armii. 

Czas spokoju

W dwudziestoleciu międzywojennym, często odwiedzał rodzinę i znajomych w Starachowicach oraz w Borze Kunowskim. 1 stycznia 1928 roku otrzymał awans na stopień generała dywizji. W 1931 roku przedłożył kierownikom państwa projekt dziesięcioletniego planu modernizacji Wojska Polskiego, oparty na wzorcach francuskich. Piłsudski odrzucił ten plan. 3 grudnia 1931 roku gen. Piskor został odwołany ze stanowiska szefa Sztabu Głównego i objął stanowisko inspektora armii. Historycy oceniają tę zmianę jako awans generała Piskora. Przez kolejne lata kierował odcinkiem operacyjnym „Baranowicze” na granicy wschodniej.

Kampania wrześniowa

Już w trakcie wojny z Niemcami, decyzją marszałka Rydza‑Śmigłego 4 września 1939 roku został wyznaczony na stanowisko dowódcy nowo formowanej Armii „Lublin”. 10 dni później dowodził także  Armią „Kraków". Od Naczelnego Wodza otrzymał zadanie obrony środkowej Wisły, a potem przebicia się w kierunku granicy z Rumunią. Po ciężkich walkach pod Tomaszowem Lubelskim, toczonych w dniach 17‑20 września, oddziały podległe gen. Piskorowi skapitulowały.

Nieugięty duch

Tadeusz Piskor dostał się do niewoli niemieckiej. Został osadzony w Oflagu Murnau VIIA. Z powodu bezkompromisowej postawy i konspiracyjnej działalności (kierował tajną organizacją, będącą częścią ZWZ‑AK), przenoszony karnie do kolejnych obozów. Uwolniony 30 kwietnia 1945 roku, wyjechał do Wielkiej Brytanii. Od 2 lipca 1945 roku pozostawał w dyspozycji szefa Sztabu Naczelnego Wodza na emigracji. 

Ostatnie dni generała

Tadeusz Piskor zmarł w Londynie 22 marca 1951 roku. Został pochowany na cmentarzu St Mary’s Kensal Green. 23 września 1990 roku, urna z prochami generała została złożona na cmentarzu w Tomaszowie Lubelskim. 

Ocalamy od zapomnienia

- Jeszcze przed kilkoma laty, generał Piskor był prawie nieznany wśród mieszkańców gminy Brody. Gdy dowiedziałem się o tak zacnej osobie, postanowiłem spopularyzować jego historię – wyjaśnił Ernest Kumek – Wójt Gminy Brody. Postać Tadeusza Piskora jest promowana m. in. w miejscowości, skąd pochodzi. Na ścianach świetlicy wiejskiej w Borze Kunowskim, powstał mural upamiętniający generała.

Gen. Tadeusz Piskor otrzymał odznaczenia: 

• Krzyż Virtuti Militari 5 klasy
• Order Polonia Restituta 3 i 4 klasy
• Krzyż Niepodległości
• Krzyż Walecznych (czterokrotnie)
• Francuska Legia Honorowa.

Źródła:

• https://www.dws-xip.com/wojna/bio/bio3.html Rafał „Zelint” Białkowski, (dostęp: 19.08.2026r.);
• https://dzieje.pl/postacie/tadeusz-piskor (dostęp: 19.08.2026r.);
• https://reportaz.polskieradio.pl/artykul/330621,Tadeusz-Piskor-Zapomniany-adiutant-Pilsudskiego Polskie Radio/pd, (dostęp: 19.08.2026r.).