Strona Główna Historia Sołectwo Ruda

URZĄD GMINY BRODY

herb-gb
Adres:
ul. Stanisława Staszica 3
27-230 Brody
woj. świętokrzyskie.
Telefon:
(41) 271-12-31
 fax: (41) 271-19-78
więcej
E-mail:
gmina(at)brody.info.pl
Godziny otwarcia:
Pon: 8:00 -16:00
Wt-Pt: 7:15 - 15:15
du
mp

logo-rii-jst-kolor

sip

Sołectwo Ruda PDF Drukuj Email

Nazwa Ruda jest typową nazwą kulturową związaną z występowaniem i eksploatacją bogactw naturalnych. W byłym województwie kieleckim spotkamy 57 miejscowości o tej nazwie. Często nazwa ta wzbogacana była dodatkowymi określeniami. Miejscowość Ruda położona w Gminie Brody Iłżeckie takich dodatkowych określeń nie wymagała pomimo, że na przeważającej części zarówno samej gminy jak i jej bliższych i dalszych okolic rudy żelaza występowały i występują w dużej obfitości a tradycje ich eksploatacji i przerobu sięgają bardzo odległych czasów.

Pomimo, że nazwa „ruda" kojarzy się nam jednoznacznie patrząc w chwili obecnej na tę niewielką i malowniczą miejscowość „przylepioną" do stoków i szczytu wzgórz nad rzeką Kamienną (a w zasadzie nad zbiornikiem z zaporą w Brodach Iłżeckich) próżno będziemy się dopatrywać tam jakichkolwiek tradycji wydobywczych czy przemysłowych. Z tak zwanego dziedzictwa przemysłowego czy kultury przemysłowej nie zachowało się tutaj nic - nic poza nazwą. Sama wioska, chodź jak wspomniałem nie jest zbyt duża i niczym szczególnym się nie wyróżnia tak naprawdę jest sławna - sławna wśród specjalistów z wielu branż. Po pierwsze bogactwa naturalne i ich eksploatacja w minionych wiekach. Po drugie ważne miejsce w podręcznikach geografii - przełom rzeki Kamiennej. Po trzecie w geologii - granica tzw. dyslokacji wąchocko - rudzkiej. I po czwarte wreszcie w ekologii - wychodnie skalne w Rudzie stanowią rezerwat geologiczny.
Postarajmy się teraz umieścić Rudę historycznie. W materiałach źródłowych pierwsze zapisy na temat miejscowości znajdujemy w roku 1475 co oznacza, że współczesna historia sołectwa liczy ponad pięćset lat. Należy domniemywać, że początków korzeni należy szukać jeszcze głębiej. Ruda przez wieki związana była z kuźnicą Brodzką a wzloty i upadki miejscowości wiązały się z możliwościami przerobowymi tego „zakładu" i zapotrzebowaniem na żelazo. Ludzie tu żyjący, mieszkający i pracujący zajmowali się kopaniem i transportem rudy żelaza a także wypalaniem węgla drzewnego z materiału przygotowywanego przez pracowników miejscowego leśnictwa. Rolnictwo miało tu marginalne znaczenie z powodu małej ilości gleby uprawnej. Większość płodów rolnych należało kupić lub wymienić. Tak więc osada ta miała ograniczone możliwości rozwoju, które dodatkowo ograniczało jeszcze brak dróg dojazdowych i konfiguracja terenu. Wertując materiały źródłowe bardzo sporadycznie napotykamy się na zapiski związane z tą miejscowością. Do chlubnych wyjątków w tym względzie należy udokumentowany wkład mieszkańców miejscowości w Powstanie Styczniowe, gdzie oddziały powstańcze znajdowały w Rudzie wielokrotnie bezpieczną przystań a wielu mieszkańców osady brało aktywny udział w działaniach wojennych. Podobna sytuacja miała miejsce w czasie II wojny światowej i okupacji niemieckiej.
Po zakończeniu eksploatacji złóż miejscowość całkowicie wyhamowała w rozwoju. Do zmiany sytuacji w tym zakresie przyczyniły się dopiero czasy powojenne. Rozwój przemysłu, kolej jako droga dojazdowa oraz budowa zbiornika w Brodach dała pierwsze bodźce do rozwoju wsi. Tak naprawdę to ostatnie 20lat zmieniło dopiero oblicze miejscowości. Sieć dróg umożliwiająca dojazd do osady z kilku stron i kierunków całkowicie odmieniła życie jej mieszkańców. W związku z powyższym to co przez wieki stanowiło hamulec do rozwoju - konfiguracja terenu - w chwili obecnej stało się motorem w tej dziedzinie. Położenie i widoki a także bliskość zbiornika spowodowało, że Ruda stała się miejscowością modną. Mieszkańcy Starachowic, Radomia i Ostrowca Świętokrzyskiego chętnie i często odwiedzają tę miejscowość. W okresie letnim całe rodziny przyjeżdżają zwiedzać rezerwat skalny, wypoczywać nad zalewem, podziwiać piękne widoki. Ruda ma również wyrobioną renomę i markę wśród wędkarzy, którzy właśnie tu tłumnie zjeżdżają się aby złowić wymarzoną „taaaką rybę". Szkoda tylko, że jak do tej pory w miejscowości nie zadbano o odpowiednie zaplecze wypoczynkowo - sportowe i bazę gastronomiczną i noclegową. Sądzę jednak, że patrząc na tempo zachodzących tu zmian postulowane inwestycje w tych zakresach to kwestia całkiem nieodległej przyszłości. Świadczą o tym niezbicie osiągnięcia mieszkańców we współpracy z władzami gminy jakie zrealizowano do chwili obecnej. Drogi to jedno, nowe budynki o ciekawej architekturze i schludne obejścia to drugie, stale rozwijająca się i prawie kompletna infrastruktura techniczna to trzecie a czwarte i chyba najważniejsze to miejscowe Gimnazjum. Szkoła jest chlubą wioski. Kontynuują tu naukę na szczeblu ponadpodstawowym dzieci z wielu obwodów szkolnych. Placówka osiąga bardzo dobre wyniki w nauczaniu i wychowaniu młodzieży a jednocześnie stanowi wielofunkcyjne centrum rozwoju lokalnego. Działa ona na rzecz rozwoju kultury oraz budzenia aktywności miejscowego społeczeństwa.
Mówiąc o współczesnej Rudzie nikomu nie przyjdzie na myśl biedna i zacofana osada górnicza, położona na końcu świata. Sieć sklepów, zakłady i warsztaty usługowe, drogi i powstająca infrastruktura to już rzeczywistość. Jest to solidna podstawa do tego aby mieszkańcy w najbliższym czasie bez potrzeby opuszczania tego miejsca mogli zarabiać i godnie żyć w oparciu o to co sama natura „włożyła w ich ręce".

Józef Góźdź

Powrót do rysu historycznego gminy Brody.

 

Czy wiesz, że...

bocian.czchciałbyś na własne oczy zobaczyć bocian czarnego? Ten rzadki gatunek wybrał na miejsce gniazdowania niedostępne partie rezerwatu "Rosochacz". Miłośnik przyrody dostrzeże tam wiele ciekawych gatunków flory i fauny.

elektronik sigara